محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
41
كتاب الجغرافية ( فارسى )
خاك ( كرهء زمين ) را احاطه كرده است مىريزد . اين كوه ( اردكان ) در سمت غرب بيابان ( هاى ) خالى قرار دارد . از اين بيابانها باد سياهى مىوزد كه خشك و گرم است و آبها را در نهرها خشك مىكند و در آن بيابانهاى خالى به هر كس بوزد ، هلاكش مىكند ، و به خدا پناه مىبريم . سمت شرقى ( بيابان خالى ) ناشناخته است 20 - از آنچه در سمت شرقى اين بيابان وجود دارد كسى جز خدا آگاهى ندارد . چون كسى به آن نمىرسد ، زيرا در ( ابتداى ) شمال به درياى تاريكى « 1 » هاى بىحركت ، متصل است كه كسى وارد آن نمىشود و خود درياى تاريكىها به درياى سبز « 2 » كه از درياى بزرگ « 3 » در مشرق از روى خط استوا بيرون مىآيد ، متصل است . و اين درياى بزرگ همان است كه جزاير هند و سند در آن قرار دارد . و به زودى بيان آنها خواهد آمد . ان شاء اللّه تعالى . برخى در جغرافيا ، سمت شرقى و نيمهء جنوبى درياى تاريكىها را به تصوير كشيدهاند ، در حالى كه اين اشتباه است . زيرا اين جا محلى است كه نه در درياى آن و نه در خشكى آن ( جا ) كسى وارد نمىشود و كشتىها فقط تا محدوده آباد درياى چين و هند حركت مىكنند و آن آخر خط استوا - در سمت برج حمل - است . و كسى كه بخواهد از اين حد درگذرد ، در درياى تاريك ژرفى « 4 » مىافتد
--> ( 1 ) . Bahr al - Zulumat - Merdes Tenebres - al - Bahr al - ' ASwad . - اقيانوس اطلس ( 2 ) . Al - Bahr al - ' Akhdar - Lamer Verte - L'Atlantique a L'ouest cf L'Oceanlndien 2 L'est . ( 3 ) . al - Bahr al - 'A'Zam Lamer Laplus grande . دريايى كه كرهء زمين را دربر گرفته و درياهاى ديگر از آن منشعب مىشود . ( 4 ) . اشاره به اقيانوس آرام است .